YABANCİ YATİRİMCİLAR IÇİN TÜRKİYE´DE DOGRUDAN YATİRİM

Yabanci Yatirimcilar Için Türkiye´de Dogrudan Yatirim

 Yazinin Bulundugu Dergiyi Indirmek Için Tiklayiniz

Türkiye’de yatirim yapma, sirket kurma ve tescil etme hususlari pek çok yabanci yatirimci açisindan önem arz eden hususlardir. Isbu çalisma ile Türkiye’de sirket kuran veya kurmayi düsünen yatirimilar açisindan kisa bir bilgilendirme ile bu yatirimlara yönelik destek hizmetleri hakkinda kisa bir bilgi verilecektir.
Her ne kadar üzerinde görüs birligine varilmamis olsa da, yabanci yatirimlarin büyüme ve kalkinma hedeflerini gerçeklestirmek isteyen ülke ekonomilerine verimlilik ve hizmetlerin kapsami yönünden büyük oranda olumlu etkisi bulunmaktadir. Rekabetin siddetli oldugu sektörlerde bu etki daha da belirgindir.
Dogrudan yabanci yatirimlarin özendirilmesi, yatirim ve yatirimci kavramlarinda uluslararasi standartlarin saglanmasi, yabanci yatirimcilarin haklarini koruyarak dogrudan yabanci yatirimlarin arttirilmasini saglamak amaciyla 2003 yilinda çikarilan “Dogrudan Yabanci Yatirimlar Kanunu” ile “Dogrudan Yabanci Yatirimlar Kanunu Uygulama Yönetmeligi” ile bu alanda degisiklikler yapilmis ve yabanci yatirimlarin desteklenmesi amaci ile çesitli komisyon ve komiteler kurulmustur. Bu degisiklik ve yenilikler uluslararasi ticaretin yogun olmasi nedeni ile özellikle Orta Asya ve Orta Dogu ülke yatirimcilari için potansiyeli artirmakla birlikte ayrica bu yatirimcilarin mevcut ya da kurulacak sirketleri açisindan önem arz etmektedir.
Türkiye’de yürürlükteki mevzuat çerçevesinde Dogrudan Yabanci Yatirimlar degerlendirildiginde, saglanan kolayliklardan bazilarini ve getirilen yenilikleri su sekilde siralamak mümkündür;
Yabanci yatirimcilar, Türk yatirimcilar ile ayni hak ve sorumluluklara sahiptir.
Yabanci ortak payina ait kisitlama bulunmamaktadir.
Yabanci sermaye olarak getirilen dövizler, Türk lirasina çevrilmeden döviz tevdiat hesabinda tutulabilmektedir.
Kâr payi, tasfiye payi vb. gibi kazançlar serbestçe ülke disina transfer edilebilmektedir.
Yabanci yatirimci ihtiyaç duydugu yabanci personeli istihdam edebilmektedir. Yine bu kanun kapsaminda kurulan sirket, sube ve kuruluslarda istihdam edilecek personele verilecek çalisma izninin, Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligi’nca verilecegini hükme baglamistir.
Lisans, know-how, teknik yardim ve yönetim anlasmalarinin onay mecburiyeti kaldirilmis olup, tescil yaptirilmasi yeterli görülmektedir.
Dis kredi anlasmalarinin onay zorunlulugu bulunmamaktadir.
Yabanci yatirimci tanimi genisletilmistir.
Yine “Yabanci Yatirim” tanimi da daha genis bir çerçeveye oturtulmustur.
Mevcut yabanci sermayeli sirketlerin yeni yatirim yapmalari, kapasite artisina gitmeleri, tasfiyeye gitmeleri, birlesme istemeleri, baska bir sirkete istirak etmek istemeleriveya hisse oranlarini degistirmek istemeleri hallerinde Hazine Müstesarligi’nin iznini zorunlu kilan düzenleme degistirilerek izin ve vize islemleri bilgilendirme sistemine dönüstürülmüstür.
Dogrudan Yabanci Yatirimlar Kanunu Uygulama Yönetmeligi’nin 9. maddesi ile yabanci yatirimci kimligini haiz kimselerin Türkiye’de kurabilecekleri veya istirak edebilecekleri sirketlerin türleri genisletilmis, Türk Ticaret Kanunu’nda ve Borçlar Kanunu’nda yer almak sartiyla her türkü sirket kurmalarina müsaade edilmistir.
Yeni kanun yabanci yatirimcilarin getirecegi nakit disi sermayenin (mal, hizmet, fikrî haklar) deger tespitinde Yabanci Sermayeyi Tesvik Komitesi’nin yetkisini ortadan kaldirmistir. Yeni kanuna göre bu deger tespiti Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapilmaktadir.
Yine yabanci yatirimcilarin yatirimlarinin yürürlükteki mevzuat geregince; kamu yarari gerektirmedikçe ve karsiliklari ödenmedikçe kamulastirilamayacagi ve devletlestirilemeyecegi hükme baglanmistir.
Yabanci yatirimcilarin Türkiye’de kurduklari veya istirak ettikleri tüzel kisilige sahip sirketler, Türk vatandaslarinin edinimine açik olan bölgelerde tasinmaz mülkiyeti veya sinirli aynî hak edinmeleri mümkündür.
Yeni kanun, yabanci yatirimcilarin yatirim sözlesmelerinden veya idare ile yaptiklari kamu hizmeti imtiyaz sözlesmelerinden kaynaklanan uyusmazliklarin çözümlenebilmesi için bunlarin milli veya milletlerarasi tahkime basvurabilmelerini mümkün kilmaktadir.
Türkiye, açiklanan dogrultuda dogrudan yabanci yatirimlar için cazip bir seçenek olmustur. Son dönemlerde basta bankacilik, perakende ticaret, otomotiv olmak üzere belirli sektörlerde Türkiye’ye olan ilgi artmaya baslamistir. Türkiye’de bütün sektörlerde basta hizmet sektörü, tasimacilik ve telekomünikasyon, bankacilik ve mali hizmetler ve toptan ve perakende satis olmak üzere dogrudan yabanci yatirimlarin yapildigi görülmektedir.
Dogrudan yabanci yatirimlar hakkinda uygulanan finansal, mali veya diger tesvikler bakimindan konunun en tartismali kismi yabanci dogrudan yatirimlari artirmaya yönelik tesvikler ve/veya tedbirlerin ise yarayip yaramadigi hususudur. Bununla ilgili çok farkli görüsler öne sürülmekle birlikte dogrudan yabanci yatirimin üretim, istihdam ve ihracat disinda, çokuluslu sirketlerin teknoloji, yönetim birikimi, uluslararasi pazarlama, uluslararasi yatirim ve mali deneyimlerinin ülkeye transferi için en etkin araci oldugu kabul görmektedir.
Türkiye açisindan bir genel bir degerlendirme yapildiginda; ülkede ekonomik ve siyasi istikrarin olmasi, mülkiyet haklarinin korunmasi ve yabanci yatirimlara karsi resmi ve gayri- resmi düzeyde engeller olmamasi, dogrudan yabanci yatirimlar için sart olmakla, küresel ekonomiye uyumu saglayan yapisal reformlar, Türkiye’nin dogrudan yabanci yatirimlar için cazip hale gelmesini saglamis ayrica finans alandaki degisiklikler öngörülebilir bir ekonomik yapinin olusturulmasina katki saglamis ve yatirim ortamini iyilestirmistir. Bu sebeple Türkiye suan itibariyle dünyada yatirima en uygun ülkelerden biridir.
Av. Kemal BUGDAY

Copyrights © 2020 KEBULAW.
info@kebulaw.com ·